Tüp bebek yöntemi, çocuk sahibi olamayan çiftlerin tercih ettiği ve uzun süredir tüm dünyada yaygın olarak kullanılan bir yardımcı üreme tekniğidir. Kısırlık, enfeksiyon, tüplerde tıkanma, sperm kalitesi düşüklüğü, yaş problemi ve kilodan kaynaklanan durumlarda tüp bebek yöntemi aracılığıyla çiftlerin bebek sahibi olması kolaylaştırılmaktadır.

Ülkemizde tüp bebek tedavisi devlet desteği alabilecek sağlık hizmetleri arasında yer almaktadır. 4410 sayılı kanunun 63. Maddesinde belirtildiği üzere üreme tedavilerine finans sağlama kararı bulunmaktadır. SGK destekli tüp bebek tedavisi hizmetinden faydalanmak için hastaların belli koşulları sağlamaları gerekmektedir. Gerekli koşulları sağlayan hastalara hastanemizde SGK raporu çıkarılarak tüp bebek tedavisi hizmeti verilmektedir.

İEÜ Medical Park Hastanesi Tüp Bebek Kliniği’nde “Bütüncül Yaklaşım” kapsamında psikiyatrist, psikolog, fizyoterapist ve diyetisyenler eşliğinde, çiftlerin hayallerine giden yolda uzman kadromuzla onların her aşamada yanlarında olarak destek sunuyoruz. Tüp bebek yöntemi hakkında merak ettiğiniz tüm soruların yanıtlarını aşağıda bulabileceğiniz gibi, bizimle iletişime geçerek de detaylı bilgi alabilirsiniz.

İçindekiler

  1. Intrasitoplazmik Sperm Enjeksiyonu (ICSI) nedir?

Mikroenjeksiyon sperm hücresinin yumurta içine enjekte edilerek döllenmenin sağlandığı bir tüp bebek yöntemidir.

  1. Tüp Bebek / In Vitro Fertilizasyon (IVF) Nedir? nedir?

Mikroenjeksiyondan farklı olarak spermler belirli bir sayıda yumurtanın çevresine bırakılır ve spermlerden bir tanesi yumurtanın içine kendiliğinden girer.


  1. Tüp bebek tedavisi aşamaları nelerdir?

Yumurtalıkların uyarılması, yumurta toplanması, yumurtaların sperm ile döllenmesi ve döllenmiş yumurtaların nakli (embriyo transferi) aşamalarından oluşur.


  1. Tüp bebek tedavisine ne zaman karar verilmelidir?

Tüp bebek tedavisine karar vermeden önce infertilite nedeni araştırılmalıdır. Kadın yaşı ve erkek faktörü, infertilite süresi ve önceki tedaviler tüp bebek tedavisi kararında önemlidir. Cerrahi veya ilaç ile tedavi edilebilecek şansı olmayanlara tüp bebek tedavisi başlanır. Örneğin sperm sayısı çok az, tüpleri tıkalı, yumurta rezervleri de azalmış olan çiftlerde hiç beklemeden tüp bebek tedavisine başlamak gerekir.


  1. Sperm tetkikinde sperm sayısının çok az olması veya sperm bulunmaması durumunda ne yapılmaktadır?

Sperm sayısı az ise mikroenjeksiyon yapılabilir. Menide hiç sperm olmaması durumlarında ise testis içinde cerrahi olarak sperm aranması gerekir.


  1. İnfertilitede ilk başvurulacak tedavi tüp bebek tedavisi midir?

İnfertilite sorunu olanlarda her zaman ilk seçenek tüp bebek tedavisi değildir. İlk seçenek medikal tedavi ve uygun ise cerrahi tedavilerdir. Ancak azospermi (sperm sayısı çok az), ya da tüplerin tamamen kapalı olması gibi başka tedavi seçeneği olmayan durumlarda tüp bebek ilk tedavi seçeneği olabilir.


  1. Genetik hastalıklar kısırlık nedeni midir?

Çiftlerden birinde veya her ikisinde olan genetik sorun nedeniyle sağlıklı gebelik elde edilemeyen durumlar olabilir. Bu gibi durumlarda oluşan embriyoda genetik sorun ile karşılaşmamak için implantasyon öncesi genetik test (pgt) yaparak sadece sağlıklı embriyo transferi yaparak genetik sorunu olmayan bebekler elde edilir.


  1. Gebelik öncesi genetik tanı (preimplantasyon genetik tanı pgt) nedir?

Çiftlerden birinde veya her ikisinde olan genetik sorun nedeniyle sağlıklı gebelik elde edilemeyen durumlarda oluşan embriyoda genetik sorun ile karşılaşmamak için implantasyon öncesi genetik tanı testi (pgt) yaparak sadece sağlıklı embriyo transferi yaparak genetik sorunu olmayan bebekler elde edilebilmektedir. Pgt ile sağlıklı embriyoların seçilebilmesi mümkündür.


  1. Her yumurta döllenir mi?

Yumurtaların döllenmesi için olgun ve yapısal olarak normal olmaları gerekir. Her yumurta döllenmeye müsait değildir. Döllenen her yumurta ise sağlıklı bir embriyo haline dönüşmez.


  1. Yumurta toplama işlemi (OPU) ne kadar zaman alır?

Opu işleminin ne kadar süreceği yumurtalıklardaki follikül sayısı ile ilişkilidir. Fakat ortalama 15-30 dakika sürdüğü söylenebilir. İşlem öncesi hazırlıklar ve işlem sonrasındaki dinlenme periyodunu da gözeterek minimum 3 saatinizi bu işleme ayırmanızı öneririz.


  1. Yumurta toplama işlemi ne kadar sürer?

Toplanacak yumurta sayısına göre değişmekle birlikte 5-15 dakika arası sürer. Genel anestezi ile yapılan bir işlem olduğu için sonrasında 20- 30 dakika hastanın kendine gelme süresi olur.


  1. Yumurta toplama işlemi sonrasında kendimi nasıl hissedeceğim?

Anestezik ilaçlarının etkisi ile uyku hali olabilir. Karında rahatsızlık hissi de olabilmektedir. Kendinizi yeterince iyi hissediyorsanız ertesi gün işinize dönebilirsiniz.


  1. Yumurtalar döllendikten sonra embriyolar rahim içine nasıl yerleştirilir?

Embriyo transferi basit bir işlemdir. Rahim ağzından ince bir plastik katater ile ultrason eşliğinde rahim içine yerleştirilir.


  1. Embriyo transferi esnasında acı hissedilir mi?

Embriyo transferi sırasında en ağrılı işlem spekulum takılmasıdır. Kadınların tamamına yakınında hiç ağrı olmadan spekulum takılabilir. İkinci ağrı olabilecek işlem ise kateterin serviksden geçmesi sırasında olur. Servikal açıklık kataterden daha geniş olduğu için yine ağrı olmaz. Ancak rahim ileri derecede öne ya da arkaya dönük olduğunda sert katater kullanımında çok az ağrı olabilir.


  1. Transfer sonrası istirahat edilmeli mi?

-İstirahatın faydası gösterilmiş değil. Normal yaşama devam edilmesini öneriyoruz.

-Bir yatakta rahat ettiğiniz pozisyonda uzanabilir, bir sandalyede oturabilirsiniz. Tuvalet ve benzeri durumlar dışında bir-iki gün boyunca istirahat etmeniz yeterlidir. Şehir dışında oturuyorsanız yola çıkmadan bir gün istiharat etmenizi tavsiye ederiz.


  1. Transferden sonra kişi normal aktivitelerine ne zaman döner?

Cinsel yaşam ve spor dışında normal aktivitelere transfer sonrasında hemen dönebilir.


  1. Kişinin cinsel yaşamını etkiler mi?

Gebelik testi gününe kadar ilişki önermiyoruz ancak bu da etkinliği kanıtlanmış bir uygulama değil.


  1. Transfer sonrası arta kalan embriyo olur mu? Olursa bunlara ne yapılır?

Transfer sonrası arta kalan kaliteli embriyolar dondurularak saklanabilir.


  1. Embriyo seçimi nasıl yapılır? Çoğul gebelik nasıl önlenebiliyor?

Sağlıklı embriyolar taze transfer için seçilir. Kadının yaşına göre 1-2 embriyo rahim içine yerleştirilir.


  1. Tüp bebek tedavisinde çoğul gebelik olma ihtimali daha mı çoktur?

Tüp bebek tedavisinde tek embriyo transferi yapılırsa çoğul gebelik olma riski kendiliğinden olan tek yumurta ikizleri kadardır. Birden fazla embriyo transfer edilirse çoğul gebelik riski artar.


  1. Tüp bebek en fazla kaç kere yapılabilir?

Bilinen bir sınırlama yoktur. İlk 3 denemede toplamda gebelik ihtimali %60-70’lere çıkmakta. 3. denemeden sonra gebelik oranları % 10’u geçmemekte ve başarı şansı düşmektedir.


  1. Aşılama en fazla kaç kere yapılabilir?

Koşulları uyanlara da aşılama için belirli bir sınırlama yok. Ancak 2-3 denemede başarı elde edilemediyse aşılamayı tekrarlamayıp tüp bebek tedavisine geçmek gerekir.


  1. Bu tedaviler sonucu yumurtalık rezervi tükeniyor mu?

Yumurtalıkların tüp bebek amaçlı uyarılması rezervi azaltmaz.


  1. İlk tüp bebek işleminde hamile kalamayan bir çift ne kadar sonra tekrar tüp bebek uygulaması deneyebilir?

Bunun için bir sınırlama yoktur. Ertesi ay bile koşullar uygunsa tekrar uygulama yapılabilir.

-Ikinci deneme icin 1 ay ara vermek yeterlidir. Daha uzun ara verilmesi ile daha kisa ara verilmesi arasinda tedavinin basarisi arasinda fark yok. önemli olan çiftin psikolojisi ve maddi durumu. Kendi hazir hisseden çiftler icin fazla ara verilmeden denemeler tekrarlanabilir. Ilk üç deneme icin gebelik şansı aşağı yukarı aynı kaldığı halde daha sonrasında bu oran düşüyor.


  1. Erkeğin ilaç kullanarak sperm sayısı yükseltilebilir mi?

Hormonal bozukluklara bağlı durumlarla hormon tedavisi ile sperm sayısını arttırmak mümkün olabilir.


  1. Tüp bebek işlemi sırasında oluşabilecek riskler nelerdir?

En önemli riskler çoğul gebelik ve hiperstimülasyon sendromudur.


  1. Tüp bebekle gebe kalan kişilerin gebelikleri normal gebelere göre daha mı risklidir?

Tup Bebek ile gebe kalmış bir kadının erken doğum ve düşük doğum ağırlıklı bir bebek sahibi olma riskleri daha yuksektir. Ayrıca bazı özel durumlarda (erkeğin azospermik olmasi gibi) genetik anormalliklerde de az da olsa bir artış görülüyor.

Bunların dışında başta İkiz hamilelik olmak üzere hamileliklerin çoğul olmasi halinde kadınlar bu tur gebeliklerin getirdiği tüm komplikasyonlara açık hale geliyor. Bu gebelikler icin en önemli ve en riskli donem gebeligin ilk 3 ayıdır. özellikle bu dönemde yakın takip gerekir.


  1. Tüp bebek tedavisi süresince hastanede yatmak gerekli midir?

İşlemin hiçbir aşamasında yatış gerekmez.


  1. Tüp bebek tedavisi ne kadar sürer?

Tedavinin başından gebelik testi gününe kadar yaklaşık 30 gün sürer.


  1. Hangi durumlarda tedavi başarısız kabul edilip iptal edilebilir?

– Yumurtalıkların cevabı yetersiz olabilir ve tedaviniz yumurta toplama işleminden önce iptal edilebilir.

– Yumurtalıklar içinde gelişmiş folikül olmasına rağmen içinden yumurta çıkmayabilir. Bu durumun iki temel edeni vardır. Foliküllerin içinde yumurta olmayabilir (boş folikül sendromu). Bu durum hastaların %1 inden daha azında görülür. Diğer durumda ise folliküller yumurta toplama işleminden önce zamansız olarak çatlayabilir. Bu durum ise uygulanan stimülasyon protokolüne bağlı olarak hastaların %2-5 inde görülür. Bu durumda da toplanan yumurtalar boş çıkacaktır.

– Yumurtalar döllenmeyebilir. Bu durum mikroenjeksiyon yapıldığında çok nadirdir. Ancak hastaların %2-5 inde döllenme gerçekleşmeyebilir. (Fertilization failure)

- Döllenen yumurtalar bölünmeyebilir. Bu durum da son derece nadirdir ve genelde yumurta bozukluğuna bağlıdır. Sonraki dönemde sperme de bağlı olabilir.

– Azospermik erkekte ameliyat ile sperm bulunamayabilir. Böyle bir durumda tedavi yumurta toplama işleminden önce iptal edilir.

– PGD yapılan olgularda normal bir embriyo bulunamayabilir. Böyle bir durumda embryo transferi yapılmaz.


  1. Transfer edilen embriyoların iyi kalitede olmasına rağmen tutunamama sebebi nedir?

Embriyonun tutunamama nedeni endometrium (rahim iç dokusu) tabakasının embriyoyu kabul etmemesi veya oluşan embriyonun (genetik faktörler, konjenital hastalıklar) tutunma kapasitesinin az olması nedeniyledir. Kullanılan ilaçlar, alerjik reaksiyonlar, çevresel koşullar, kötü embriyo kalitesi tutunmayı engelleyebilir.


  1. Tüp bebek tedavisinde kullanılan ilaçların yan etkileri var mı?

Bütün ilaçlarda olduğu gibi tüp bebek ilaçlarının da yan etkileri var. En önemli yan etki OHSS sendromu gelişmesidir. Çoğunlukla pcos olan hastalarında görülmektedir. OHSS riski olanlarda ilaç dozunu mümkün olduğu kadar az kullanarak ve embriyoların tamamı dondurularak ve donmuş embriyo transferi yaparak bu sorun büyük oranda ortadan kaldırılır.


  1. Tüp bebek işleminde başarılı olma şansı nedir? (Yaş örnekleri var?)

Başarı kadının yaşına ve embriyo kalitesine bağlıdır. 30 yaşın altında gebelik oranları %50 yi geçer ancak 40 yaşında sonra %10-15'lere düşer.


  1. Tüp bebek işleminde başarıyı etkileyen faktörler nelerdir?

Kadın yaşı, erkek faktörü, embriyo kalitesi, endometrium (rahmin iç tabakası) bütünlüğü başarıyı etkiler.


  1. Çiftlerin her ikisinde de tıbbi bir sorun olmadığı halde gebelik elde edilemiyorsa nasıl bir yol izlenir?

Tüp bebek ile gebelik olmaması durumunda detaylı bir araştırma (genetik inceleme, rahimin detaylı değerlendirilmesi gibi…) yapılmalıdır. Eğer gebeliği engelleyecek bir neden bulunursa tedavi edilmelidir. Ancak çoğu zaman belirgin bir neden bulunmamaktadır.


  1. Tüp bebek tedavisinde başarıyı olumsuz yönde etkileyen faktörler nelerdir?

İleri kadın yaşı, spermlerin testis içinden alınması, rahim içinde embriyoların tutunmasını engelleyecek yapışıklık, myom veya polip gibi problemlerin olması, tüplerin tıkalı ve içlerinin su dolu olması tüp bebekte başarıyı olumsuz olarak etkiler.


  1. Tüp bebek uygulamalarıyla elde edilen gebeliklerden doğan bebeklerle, normal doğan bebekler arasında fark var mı?

Herhangi bir fark yoktur. Sadece testis içinde alınan spermlerin döllenme amaçlı kullanıldığı durumlarda az da olsa bazı anomalilerde artış olabiliyor.


  1. SGK tüp bebek masraflarını karşılar mı? SGK anlaşmanız var mı?

SGK’nın belirlediği koşulları sağlayan çiftlere tüp bebek desteği mevcuttur. Merkezimizin SGK anlaşması bulunmaktadır. Tedavi gören anne baba adaylarımıza Tüp Bebek Raporu çıkarabilmekteyiz.


  1. Ovulasyon indüksiyonu ne demektir?

Tüp bebek tedavisinde sağlıklı embriyo ihtimalini arttırmak için birden fazla foliküle ihtiyacımız olur. Çok sayıda folikül elde etmek için yumurtaları uyararak yapılan tedaviye ovülasyon indüksiyonu denir.